ERKEN BELİRTİLER
• Geç konuşmak,
• Sözcük bulmada, isimlendirmede güçlük,
• Yetersiz sözcük dağarcığı,
• Telaffuz sorunları,
• Temel sözcükleri karıştırmak (koşmak, yemek,vermek gibi),
• Sözcük, hece çevirmek (mavi yerine vami, sifon yerine fison gibi),
• Sözlü yönergeleri dinleme ve izlemede güçlük,
• Harf-ses ilişkisini öğrenmede güçlük,
• Kafiyeli sözcüklerde güçlük,
• Sayı, harf,renk öğrenmede güçlük,
• Geometrik şekilleri çizmede güçlük,
• Dikkat ve konsantrasyon güçlükleri,
• Yön karıştırmak (kitabı ters tutmak),
• Rutini izlemekte güçlük,
• Yaşıtlarıyla ilişkide güçlük,
• Zaman ve mekan sorunları,
• El tercihinde gecikme,
• Kalemi hatalı tutmak,
• Koordinasyon güçlüğü (bisiklet sürmek,ip atlamakta güçlük),
• Plan yapamamak, düşünmeden harekete geçmek,
• Kazaya yatkınlık,sakarlık.
Yukardaki belirtiler öğrenme bozukluğu riski taşıyan çocuklarda sık görülen özelliklerdir. Bu belirtilerden birini bile gösteren çocuğa, yaşıtları düzeyine erişmesi için destek eğitim verilmesi gerekir.
NEDENLERİ
Öğrenme Bozukluğunun nedenlerini anlamaya, tanı ve terapi tekniklerini geliştirmeye yönelik araştırmalar artmasına rağmen henüz sır çözülemedi.
Son 10 yıl içindeki çalışmaların buluştuğu bazı ortak özellikler çeşitlilik gösteriyor:
Ø Fonolojik bozukluklar
Ø Atipik beyin asimetrisi
Ø Kortikal anomaliler
Ø Hemisferler arası iletişim bozukluğu
Ø Görsel algı bozuklukları
Ø Genetik faktörler
Ø Metakognitif gecikme
ERKEN TANI
5-7 yaş okuma öğrenme yeteneğinin geliştiği dilimdir. Bu nedenle riskli çocukların özellikle okul öncesi dönemde dikkatle izlenmesi gerekir. Genellikle öğrenme bozukluğu ilkokula başlayınca ortaya çıkar. Ancak,okul öncesi dönemde erken belirti gösteren çocukların (riskli çocuklar) öğrenme bozukluğu açısından değerlendirilmesi, erken tanı ve terapi için önem taşır. Öğrenme bozukluğu olan vakalarla Ülkemizde yapılan bir araştırmada yalnızca % 6.6 oranında doğru tanı konulduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, konunun çok iyi bilinmediğini ve ailelerin konunun uzmanını bulmakta güçlük çektiklerini düşündürmektedir. Sorunun aile tarafından farkedildiği yaşla (6;9) öğrenme bozukluğu tanısının konulduğu yaş (7;11) arasındaki fark anlamlıdır. Erken tanı konulduğu ve yardım aldığı oranda çocuklar yaşıtlarına yetişebilmekte, gerçek potansiyellerini gösterebilmektedirler. Bu bulgu, bu çocukların erken tedaviden yararlanma fırsatını kaçırdığını da göstermektedir.
Özel Okullar Derneği Yayınları İstanbul, s. 27-36. 18.1.2003, İstanbul.
